Đâu tiên là cái link của một bài viết mới được đăng ở tieudungxanh.com
Và nội dung chính thức nhé:
PHONG CÁCH TIÊU DÙNG XANH – LÀM GÌ VÀ ĐƯỢC GÌ.
Nỗi sợ hãi là căn bệnh tiềm tàng của nhân loại, luôn hiện hữu trong mỗi cá nhân và chỉ thực sự bùng phát khi có những biến cố làm người ta tin rằng, những gì họ lo lắng là có cơ sở, là cần được lưu tâm nhiều hơn. Điển hình như sau vụ việc 11 - 09 làm cho các hãng hàng không phải gia tăng sức cạnh tranh khi khách hàng có xu hướng di chuyển bằng phương tiện khác; hay sau khi các trận động đất, núi lửa xảy ra thường làm nhu cầu mua bảo hiểm lên cao đột biến… Đôi khi nỗi sợ hãi khiến chúng ta thấy hoang mang về cuộc sống của chính mình, nhưng đó cũng là lúc để chúng ta đi tìm một khoảng an toàn khác nhằm thế chân cho nỗi sợ.
Những năm gần đây, khi vụ việc của công ty Vêđan về vấn đề xả thẳng nước thải chưa qua xử lí ra kênh Thị Vải, làm ảnh hưởng môi trường và đời sống cư dân lân cận bị phát giác, cánh báo giới đưa tin, cập nhập liên tục, giới cơ quan chức năng nghiêm túc nhập cuộc làm rõ vấn đề… đã như một hồi chuông cảnh báo đến không chỉ các doanh nghiệp khác mà cả ý thức bảo vệ quyền lợi chính mình của người dân khu vực ảnh hưởng nói riêng và người tiêu dùng nói chung.
Ngay sau đó, thông tin sữa nhiễm chất melamine gây sạn thận cùng con số thống kê trẻ em phải nhập viện vì sử dụng loại sữa này, lại một lần nữa làm lung lay tâm lí mua sắm và gây náo loạn thị trường sữa.
Khách hàng bắt đầu dè dặt hơn trong tiêu dùng, quan tâm nhiều hơn đến thông tin sản phẩm, đắn đo và cân nhắc kĩ càng hơn trước khi ra quyết định. Những mác dán, dấu đóng chứng tỏ sản phẩm qua kiểm định vô hình chung được chú ý như một con tem bảo đảm cho uy tín, niềm tin, chất lượng. Và đó cũng là lúc, cộng đồng người tiêu dùng mở rộng nhận thức tiếp thu một phong cách mua hàng mới - mua hàng bằng lí trí, tạo nên xu hướng tạm gọi là “tri thức hóa tiêu dùng”.
Nếu trước đây, người ta mua theo thị hiếu, mua theo nhu cầu, và mua với khả năng thu nhập sao cho đạt đủ tiêu chí: “chất lượng thuận ý, giá cả thuận lòng”. Thì giờ đây, cuộc sống phát triển, mọi thứ đều đã được nâng cấp và cải tiến, trước vấn đề bấy lâu nay bị bỏ rơi: “nhằm thỏa mãn nhu cầu vô hạn trong tiêu dùng, mua sắm của khách hàng mà các doanh nghiệp đã hoạt động hết công suất trong một môi trường tự nhiên hữu hạn.” Và rồi cái mà chúng ta đang nhận được là hàng loạt chiến dịch kêu gọi bảo vệ môi trường, đem đến cho chúng ta một vị thế ngạo nghễ, với nhiệm vụ cao cả: “bảo vệ hành tinh”.
Theo một lẽ tự nhiên, để hưởng ứng trào lưu ấy, để làm giảm thiểu những bất cập đang nở rộ, để giá trị môi trường thôi ngưng báo động, để “dễ thở hơn” trước ngưỡng cửa chạm tay tới mức giới hạn cho phép, “phong cách tiêu dùng xanh” đã xuất hiện như một phương án tốt, giúp con người kiềm hãm, xoay chuyển tình thế. Vẫn thõa mản nhu cầu nhưng sóng đôi với quá trình bảo vệ, tôn tạo môi trường.
Xanh ở đây không chỉ dừng lại ở giai đoạn thực hiện đổi tiền lấy sản phẩm – “tiêu dùng” mà tính xanh hiện hữu trong cả một chu trình. Người tiêu dùng xanh mang phong cách tiêu dùng xanh mua sản phẩm xanh được sản xuất trên dây chuyền, công nghệ xanh của doanh nghiệp xanh. Xanh không đơn thuần là tính năng của sản phẩm như chúng ta đã từng nghĩ mà xanh là một trạng thái cần được duy trì cho một hệ thống. Chúng ta khó để kết luận rằng, liệu một con hổ hay một mèo sở hữu khả năng sinh tồn tốt hơn. Bởi lẽ nó còn phụ thuộc vào môi trường mà chúng sinh sống, vào mối quan hệ của chúng với cộng đồng sinh vật khác. Điếu đó cũng gần giống như cách để duy trì màu xanh trong cụm từ tiêu dùng xanh vậy, những sản phẩm xanh bao giờ cũng cần một hệ thống sản xuất xanh, sản xuất xanh được lại cần đến nhà cung cấp xanh, và cứ thế chúng ta cần, nguồn năng lượng xanh và n thứ xanh khác có mối liên quan. Tiếp tục chuỗi logic, khi sản phẩm đến với tay của khách hàng, nó đã đảm bảo một nửa lộ trình xanh hóa, vấn đề còn lại nằm ở cách mà khách hàng được tiếp cận nó và liệu rằng khách hàng có lựa chọn nó để đặt vào túi mua sắm hay không mà thôi.
Với doanh nghiệp, để đem đến sản phẩm xanh, họ đã ráo riết trong tất cả các khâu. Từ giai đoạn chuẩn bị, thu thập thông tin dữ liệu, định vị và phát triển dòng sản phẩm cho đến giai đoạn đưa sản phẩm ra thị thường. Trong từng khâu, doanh nghiệp có cách thực hiện khác nhau nhưng trên tinh thần cơ bản và nguyên tắc chung. Ở khâu thiết kế, nguyên tắc 3R (Reduction – giảm thiểu vật liệu và nhiên liệu đầu vào, Reuse – Tái sử dụng, Recycling – tái chế) được đặt lên hàng đầu như kim chỉ nam để tạo ra một sản phẩm mới. Khi đưa vào sản xuất cũng là lúc doanh nghiệp đảm bảo sử dụng công nghệ và kỹ thuật sạch, sản phẩm sản xuất ra không có hại cho môi trường và cho sức khỏe của con người, công đoạn này dễ dàng bị mắc lỗi nhưng cũng dễ dàng được ghi nhận vì biểu hiện của nó có thể theo sát được. Còn với đóng gói sản phẩm, sử dụng loại bao bì không gây độc hại và có khả năng tái chế sẽ chiếm được ưu thế và cảm tình người mua sắm. Bao bì cũng là một sản phẩm nên nếu đảm bảo được các khâu đầu (thiết kế, và sản xuất) cũng xem như đạt tiêu chuẩn và hoàn tất phần tạo ra sản phẩm. Một loạt hoạt động như ấn định mức giá xanh, thiết lập kênh phân phối xanh, và hoạt động yểm trợ marketing xanh … cũng được chú trọng đúng mức, nhằm đưa người tiêu dùng xích gần hơn tới dòng sản phẩm này.
Không phải doanh nghiệp nào cũng đảm bảo được toàn bộ những điểm đã nêu trên, tuy nhiên, khi đã làm được một phần nào đó, thì người tiêu dùng cũng nên được biết. Hiểu thêm về xuất xứ ra đời sản phẩm. Từ đó tạo cho họ một cái nhìn đầy đủ, khách quan và khoa học. Những công sức mà doanh nghiệp bỏ ra sẽ thật phí phạm nếu khách hàng bị lỡ mất cơ hội tìm hiểu, dù chỉ là một giai đoạn nhỏ tạo nên tính xanh cho sản phẩm.
Song, vấn đề này lại phụ thuộc vào không chỉ doanh nghiệp mà còn tinh thần tiếp thu của khách hàng. Hãy cùng xem lại từng nấc mà doanh nghiệp đầu tư tính xanh vào sản phẩm và liên hệ nó với hệ thống người mua sắm, nhằm trả lời cho câu hỏi, liệu rằng sản phẩm xanh có trở thành ưu thế, thế kỉ 21 có là là thế kỉ xanh và nhân loại có cùng nhau bước vào thời đại xanh như nhiều học giả dự báo .
Khái niệm 3R không còn xa lạ với mỗi chúng ta, hãy thử phân tích nếu một sản phẩm hội đủ tính năng 3R thì con người nhận được những giá trị lợi nhuận nào? Reduction – giảm thiểu vật liệu và nhiên liệu đầu vào, điều đó đồng nghĩa với việc giá sản phẩm đầu ra sẽ mềm hơn khi tiền vốn cho nguyên nhiên liệu đã giảm, Reuse – Tái sử dụng sẽ là cách để bạn giảm đi nguồn chi phí mua thêm những sản phẩm mới, khi nó có thể kéo dài khả năng sử dụng thì nhu cầu sản phẩm này ổn định hơn. Recycling – tái chế, bạn vẫn còn nhận được một giá trị ít ỏi từ đoạn cuối của sản phẩm này, sau quá trình sử dụng, sản phẩm quay một vòng tròn trở thành nguồn nguyên liệu đầu vào, giảm bớt tình trạng khai phá thiên nhiên để tìm kiếm nguyên liệu. Reuse, Reduction, Recycling đều làm giảm lượng rác thải ra môi trường đến mức tối thiểu. Hầu hết người tiêu dùng thừa nhận rằng, họ thường không nghĩ đến 3R, nhất là Recycling vì họ thiết nghĩ, một hành động cá nhân sẽ không tạo ra sự khác biệt đáng kể. Chỉ khi nào họ thấy những con số thiết thực phản ánh kết quả đạt được nếu cộng đồng cùng chung tay, họ sẽ thay đổi. Tóm lại, chúng ta nhận được 2 nguồn lợi đáng kể, đó là tiết kiệm chi tiêu (tiết kiệm phát sinh, nhận thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm) và bảo vệ môi trường.
Khi mua bất kì một sản phẩm nào, yếu tố đầu tiên mà khách hàng hướng tới đó là sức khỏe bản thân. Họ mua sắm, chi tiêu với mong muốn duy trì và phát triển cuộc sống. Thế nên, sẽ chẳng ai bỏ tiền để mua bệnh vào người. Ở điểm này, những sản phẩm xanh đem đến lợi ích sức khỏe hữu hình nên dễ dàng trong việc tạo sự chú ý cho người tiêu dùng. Nhất là dòng nhu yếu phẩm: dầu gội, sửa tắm, thực phẩm, … những sản phẩm mà bản thân nó có mối liên hệ trực tiếp với sức khỏe. Còn những dòng sản phẩm cao hơn, khi nói về nó, hãy cố găng đưa về những lợi ích thiết thực và dễ dàng được công nhận nhất. Người tiêu dùng chắc chắn sẽ quan tâm đến vấn đề môi trường nếu nó có ảnh hưởng trực tiếp đến họ. Họ sẽ quan tâm về ô nhiễm môi trường nước, chất thải độc hại, ô nhiễm không khí hơn là sự nóng lên toàn cầu, hay nguy cơ tuyệt chủng của các loài động thực vật quý hiếm. Thế nên, những vấn đề tác động đến họ và gia đình sẽ kích thích nhiều hơn những thay đổi về hành vi mua sắm. Thay vì phân tích lợi ích sử dụng xe đạp là giảm thiểu lượng khí thải để bảo vệ môi trường, thì chúng ta có thể đưa ra những minh chứng gần gũi, thuyết phục. Chẳng hạn, đạp xe rất có lợi cho sức khỏe, giúp giảm thiểu các vấn đề bệnh tật, giúp cải thiện chiều cao cho trẻ trong thời kì phát triển… Mặc dù rằng, bản thân xe đạp đã tiềm tàng khá nhiều tính năng xanh, nhưng vấn đề là chọn tính năng nào để khuếch trường và làm cho người tiêu dùng cảm thấy hứng thú mua sắm, để sau khi sở hữu sản phẩm, những tính năng xanh còn lại sẽ phát huy và họ có quá trình tự trải nghiệm.
Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, con người luôn tìm kiếm một giá trị mang tính chắc chắn. Mong muốn bỏ đồng tiền ra phải xứng đáng với hạt cơm, bát gạo mà họ đổi lấy. Mua hàng xanh mà có thể tiết kiệm xanh thì ắt hắn rằng, dòng sản phẩm xanh sẽ bán rất chạy trên thị trường. Tuy nhiên, có một chút nghịch lí mà cần phải tháo gỡ để người tiêu dùng hiểu rõ hơn, họ đã tiết kiệm tiền bạc của mình như thế nào. Vì sản phẩm thân thiện với môi trường thường có chi phí sản xuất cao hơn sản phẩm bình thường, do đó mức giá đưa ra thị trường sẽ cao hơn, nên dễ dàng bị bỏ qua. Thêm vào đó, khách hàng sẽ có xu hướng chọn mua một sản phẩm tương tự với mức giá rẻ hơn, xem đó là tiết kiệm – tật cận thị khi mua sắm. Họ làm vậy vì họ chưa hiểu được phần giá cao hơn là phần tiền mà họ trả cho tính năng xanh, để họ được hưởng những lợi ích thực sự sau này. Đơn cử như một chiếc bóng đèn, họ sẽ mua chiếc bóng đèn tiết kiệm điện với mức giá nhỉnh hơn bóng đèn thường nếu họ biết rằng, hóa đơn tiền điện sẽ giảm đáng kể và số lần bước ra tiệm điện mua một chiếc bóng mới sẽ cách xa nhau (tuổi thọ bóng điện cao hơn). Lại một lần nữa, thông tin là yếu tố thiết thực thu phục lòng tin khách hàng.
Những cuộc khảo sát thường niên về lựa chọn của người tiêu dùng trên khía cạnh môi trường, đã cho chúng ta thấy một dấu hiệu đáng mừng, mức độ thân thiện với môi trường trong thói quen và hành vi tiêu dùng đã cao hơn qua từng năm và lan rộng ra nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Sự phân tầng ý thức chia ra nhiều đối tượng ở các nấc khác nhau: có người rất quan tâm, có người quan tâm những chưa làm gì cả, có người chỉ quan tâm một phần nào đó, con số không quan tâm vẫn tồn tại song chiếm rất ít so với tỉ lệ quan tâm. Đó là cơ hội để tiêu dùng xanh đẩy mạnh hơn nữa, tận dụng những đối tượng đã đồng thuận với xu hướng và tiếp tục thú hút những đối tượng còn lại. Người ta hỏi rằng, có nên chỉ tập trung vào những người tiêu dùng xanh, và bỏ lơ những người tiêu dùng thông thường. Câu trả là thay vì tập trung vào một hành động ta cho là phù hợp thì nên tập trung vào những hoạt động vì môi trường mà tất cả mọi người có thể hưởng ứng. Những người đã yêu thích xe đạp – tiêu dùng xanh thì họ sẽ vẫn mua xe đạp, và vẫn là nguồn thu cho những doanh nghiệp sản xuất xe đạp, bên cạnh những chế độ chăm sóc khánh hàng thân thuộc ấy thì nên đầu tư chiến lược để mở rộng, tăng trưởng một doanh số xanh nhiều người yêu thích xe đạp và hứng thú với sản phẩm này.
Là một người tiêu dùng xanh, họ sẽ nhận được gì ngoài sự thỏa mãn nhu cầu bản thân. Họ đã dám chọn cho mình một phong cách tiêu dùng mới, không chỉ thể hiện về hình thức mà còn nội dung bên trong sản phẩm, không chỉ phục vụ lợi ích cá nhân mà còn tích cực đến cộng đồng. Sẽ không sai khi gắn cho họ những cụm từ: “đẳng cấp – hiện đại và sành điệu”. Họ chọn phong cách này, cũng giống như họ đã bỏ tiền để mua cho mình một cái mác khác biệt và thời thượng. Không phải tự nhiên mà chỉ với một dấu tích hay một kí hiệu tượng trưng nhỏ đính trên sản phẩm mà có thể tạo nên sự khác biệt giữa đôi giày này với đôi giày khác, mặt hàng này với mặt hàng nọ. Mà vấn đế là cái mác ấy nói cho chúng ta điều gì. Nếu một nhãn hàng nổi tiếng đã phải bỏ ra một thời kì dài để gây dựng, và phát triển thương hiệu, thì năm chữ: “phong cách tiêu dùng xanh” cũng gần tương tự như thế, phong cách này sẽ là xu hướng tất yếu. Và chỉ những người hiểu nó, hiểu đúng những giá trị mà nó mang trên mình, thì mới đạt được mà thôi. Sự tự tin sẽ lại đi cùng với họ. Và sẽ cùng họ bước qua những rào cản, những thông tin sai lệch, và những vụ việc làm hoang mang tinh thần…
Chỉ mong rằng. người ta đừng biến phong cách này trở thành một trào lưu nở rộ ngắn hạn, đừng tạo nên những thời kì thái quá để sau này, những bước tiếp theo nếu không bức hơn những bước trước đó thì sẽ mờ nhạt dần và bị gọi là “hiện tượng nhất thời”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét